Boşanma sürecinde velayet kararının tek ölçütü çocuğun üstün yararıdır. Mahkemenin değerlendirdiği unsurlar, çocuğun görüşü ve ortak velayet.
Boşanma davalarında en hassas konu, çoğu zaman müşterek çocukların velayetidir. Mahkeme bu konuda karar verirken anne veya babanın talebini değil, çocuğun üstün yararını esas alır.
Mahkemenin değerlendirdiği unsurlar
- Çocuğun yaşı, cinsiyeti ve gelişim ihtiyaçları
- Ebeveynlerin çocukla kurduğu bağ ve bugüne kadar bakımını kimin üstlendiği
- Ebeveynlerin yaşam koşulları, çalışma düzeni ve çocuğa ayırabileceği zaman
- Çocuğun okul, çevre ve kardeş ilişkilerinin korunması
- Şiddet, bağımlılık veya ihmal gibi çocuğun gelişimini tehlikeye sokan durumlar
Ebeveynlerin ekonomik durumu tek başına belirleyici değildir; ekonomik yetersizlik, nafaka ile dengelenebilir.
Uzman raporu
Mahkemeler, velayet konusunda genellikle psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacıdan oluşan uzmanlar aracılığıyla sosyal inceleme raporu aldırır. Bu rapor, kararın şekillenmesinde önemli rol oynar.
Çocuğun görüşü
İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır ve dikkate alınır. Ancak çocuğun tercihi, kendi üstün yararına aykırı olduğu kanaatine varılırsa mahkemeyi bağlamaz.
Ortak velayet
Yargı uygulamasında, ebeveynlerin anlaşması ve çocuğun yararına uygun olması hâlinde ortak velayete karar verilebildiği görülmektedir. Ortak velayet, ebeveynler arasında iletişim ve iş birliğinin sürdürülebildiği durumlarda değerlendirilmektedir.
Velayet değiştirilebilir mi?
Velayet kararı kesin ve değişmez değildir. Koşulların önemli ölçüde değişmesi, örneğin velayet sahibi ebeveynin çocuğun bakımını ihmal etmesi hâlinde velayetin değiştirilmesi talep edilebilir.